Bunt nastolatka

Jak nie walczyć z nastolatkiem?

Bunt nastolatka to wyzwanie zarówno dla rodzica, jak i dziecka. To etap zmian i wahań nastrojów. Z czego to wynika? I jak sobie poradzić z niekontrolowanymi wybuchami nastolatka?

„Cały świat jest przeciwko mnie” – wielu zapewne miało takie myśli w szkolnym wieku. Wtedy wszyscy byli na linii ognia. Rodzice rozkazywali zamiast zrozumieć, rówieśnicy nie reagowali, a spirala gniewu wciąż się nakręcała. Dlatego ten okres należy do najtrudniejszych w karierze rodzica. Warto więc wiedzieć, jakich błędów się wystrzegać.

Bunt nastolatka – z czego on wynika?

Ten napięty okres charakteryzuje osoby w wieku od 13 do nawet 19 lat. Młody człowiek przechodzi w fazę dojrzewania, a w konsekwencji w dorosłość. Niekoniecznie jest to związane z nierozważnym rodzicielstwem, a burzą hormonalną. Ciało, gust, poglądy się zmieniają i na tej drodze bliscy mogą nie być przygotowani na tak szybki proces, co skutkuje nieprzyjemnymi starciami. Zmiany w wyglądzie i szukanie własnego „ja” jest zupełnie naturalne. Nastolatek przeżywający kryzys tożsamości jest bardziej skłonny do podważania zdania innych i buntuje się pozwalając sobie na „samowolkę”.

Etapy buntu nastolatka

  • Pierwszy okres (ok. 13–15 lat) czyli bunt dla samego buntu

To faza wybuchów niekontrolowanych emocji. Najczęściej towarzyszy jej złość, poczucie odrzucenia, zniechęcenie czy agresja, które po chwili ustępują ekscytacji i wybuchom śmiechu. Takie przechodzenie w skrajności niekoniecznie ujawnia istotę problemu, najczęściej odpowiedzialne są za to zmiany na tle hormonalnym. Jest to również czas na zmiany w wyglądzie i zachowaniu, a także pierwsze sięgnięcie po używki. Odpowiedzialni rodzice próbując zaradzić tego typu praktykom stają się największymi antagonistami dla młodego buntownika.

  • Drugi okres (ok. 16–19 lat) czyli późny bunt młodzieńczy

Charakteryzujący dojrzałą fazę dojrzewania. Jego ramy wiekowe nie są sztywne, jednak jeśli mowa o buncie nastolatka, ten okres jest świadomym sprzeciwem wobec pewnych ideałów, sposobów życia i zasad moralnych. Emocje wciąż odgrywają kluczową role w patrzeniu na świat. Smutek, niezrozumienie, gniew są elementem zmian. Często powody buntu przesłaniają wszystko inne. Natomiast dziecko chce tym pokazać swoją tożsamość i zbudować własne wartości.

Jak poradzić sobie z buntem nastolatka?

Przede wszystkim daj mu poczucie wsparcia i stale z nim rozmawiaj. Z tego względu otwórz się na nowe emocje i komunikacje z dzieckiem. Niekiedy młodzi ludzie w okresie dojrzewania odsuwają się od rodziców, pojawia się wstyd, niezrozumienie i agresja, dlatego warto to przepracować. Złości nie zwalczysz agresją. Każdego czasem może dopaść moment bezsilności, ale nie warto ulegać emocjom. Dlatego podstawą radzenia sobie z wybuchami złości jest „chłodna głowa”. Jeśli to zawiedzie, spróbuj zapisać dziecko na terapię. Pójście do psychologa w tym wieku, to żaden wstyd.

Nie rezygnuj jednak z zasad. Jest różnica między dawaniem przestrzeni do rozwoju, a kompletną „samowolką”.  Mimo wszystko staraj się wspierać dziecko w jego wyborach i mu pomóc w przełamaniu kryzysu tożsamości. W innym wypadku, poskutkuje to stłumieniem dziecka, co tylko spotęguje negatywne emocje.

Rozmowa to podstawa – jak się skutecznie komunikować?

  • Po pierwsze nie wydawaj rozkazów. Żadne groźby i kary nie naprawią problemu, a podkreślanie swojej wyższości, zadziała jak czerwona płachta na byka.
  • Zadbaj o poczucie bezpieczeństwa podczas rozmowy. Nie bądź niczym strażnik kontrolujący, czy wszystko działa jak powinno, a raczej jak przyjaciel, któremu można powiedzieć wszystko. Obawa przed konsekwencjami jest skuteczną blokadą w relacji rodzic-dziecko. Zapewnij młodego buntownika, że cokolwiek się dzieje, zawsze będziesz go wspierać.
  • ­Nie bagatelizuj. Nie zakładaj z góry, że nie ma czym się przejmować. Nie mów „nic się nie stało”, bo w tym przypadku nic, oznacza bardzo wiele.
  • Wysłuchaj. Choć przez chwilę postaw się na miejscu dziecka i spróbuj zrozumieć jego punkt widzenia. To, że słyszysz jego słowa, nie oznacza, że słuchasz.
  • Nie pouczaj. Nie zachowuj się, jakbyś najlepiej wiedział, co zrobić. Ani co powinno czuć i jak się zachować, a pozwól mu samemu do tego dojść.
  • Nie oceniaj. Twoje poczucie estetyki należy do Ciebie, nie każdy musi mieć takie samo. Nie traktuj dziecka inaczej, bo zmieniło swoje wartości lub wygląd.

Dobra komunikacja z dzieckiem pozwoli zapanować nad przykrymi skutkami buntu nastolatka.

Depresja poporodowa, a baby blues

Po zajściu w ciążę organizm kobiety się zmienia, nie tylko pod względem fizycznym – pojawiają się również wahania nastroju czy podwyższona wrażliwość. Podobnie jest po porodzie – następuje raptowny spadek hormonów towarzyszących ciąży, a rola matki jaką przyjmuje na siebie kobieta, całkowicie zmienia jej życie.

Partner na całe życie

Dobra wiadomość jest taka, że można zwiększyć szansę na szczęśliwy związek, zwracając uwagę na kilka aspektów nowej lub dopiero rozwijającej się relacji. Czas zatem zdjąć „różowe okulary”, przez które patrzy się na swojego partnera i, w miarę możliwości, obiektywnie odpowiedzieć sobie na kilka pytań.